FAQ

Poniżej pytania, które najczęściej padają w czasie wykładów oraz te, które wysyłacie na mail lub przez formularz kontaktowy

1. Dlaczego dawca wychodzi ze szpitala dopiero po paru dniach?

Wychodzi się po 1-2 dniach [w ogromnej większości po 1 dniu] od zabiegu, żeby wykonać badania kontrolne…

2. Czy jest niebezpieczeństwo, jakiekolwiek dla mojego zdrowia? na przykład zarażenia żółtaczką?

Nie ma, operacja jest bezpieczniejsza od wycięcia wyrostka robaczkowego [nie przecina się otrzewnej itp.]

3. Dlaczego przed zabiegiem jest mi pobrana porcja krwi?

Żeby po zabiegu nie odczuwać różnic objętościowych [ta porcja jest Ci oddawana w czasie zabiegu]

4. Jak długo będę dochodzić do siebie? czytałam, że pobrany może zostać ponad 1L szpiku!

To prawda [zresztą widać to na filmie z operacji zamieszczonym na blogu szpikcity.wordpress.com] ale „do siebie” dochodzi się praktycznie od razu…po wyjściu ze szpitala prowadzisz normalny tryb życia, nie czujesz, że miałaś pobrany szpik [tak jak w przypadku oddania krwi]

5. Jak długo on się będzie regenerował?

Szpik regeneruje się w pełni w ciągu 2-3 tygodni, ale nawet o tym nie wiesz-nie odczuwasz żadnych skutków ubocznych [co najwyżej miejsca wkłuć bolą kilka dni]

Czy w tym czasie jestem podatniejsza na choroby?

Nie, pobrana ilość komórek krwiotwórczych stanowi około 1% wszystkich, więc ilość produkowanych przez pozostałe komórki komórek układu immunologicznego nie ulega zmianie.

6. Czy sam zabieg pobierania szpiku boli?

Nie. Operacja wykonywana jest przy znieczuleniu ogólnym. Gdy dawca boi się znieczulenia lub jest to korzystniejsze dla biorcy, szpik pobiera się inną metodą-przez filtrację komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej. W tym wypadku wykonuje się dwa małe wkłucia do naczyń krwionośnych, i boli jedynie ukłucie-jak przy normalnym pobieraniu krwi. Decyzję o wyborze metody, mimo sugestii lekarza, zawsze podejmuje dawca.

7. Jakie mogą być skutki uboczne zabiegu dla dawcy?

Wynikają one jedynie z zastosowania znieczulenia ogólnego. Bardzo rzadko mogą się więc pojawić bóle głowy, nudności i wymioty. Przy pobraniu komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej (metoda stosowana obecnie w 8 na 10 przypadków), na skutek podania leków pobudzających przechodzenie komórek krwiotwórczych do krwi, mogą pojawić się objawy podobne do grypy (przechodzą po kilku dniach).

8. Co dzieje się w czasie akcji rekrutacyjnej? czy już wtedy pobieracie szpik?

Nie. W czasie akcji pobierana jest mała probówka krwi do badań genetycznych. Dopiero po przebadaniu próbek Twoje dane są włączane do rejestru i czekasz, aż znajdzie się biorca potrzebujący akurat Twojego szpiku. Wtedy prosi się o zgodę na przeszczep i przeprowadza dokładniejsze badania. Po wyrażeniu zgody i po pomyślnych badaniach ustala się termin zabiegu.

9. Ile czasu jest się w bazie potencjalnych dawców?

W rejestrze znajdują się osoby pełnoletnie do 60. roku życia (rejestruje się osoby jak najmłodsze, żeby długo widniały w bazie). Po tym okresie osoba jest wypisywana, ponieważ jej szpik może nie być wystarczająco sprawny dla biorcy.

10. Czy mogę poznać osobę, której oddałam szpik?

Taka możliwość istnieje tylko dla biorcy. Po udanym wyleczeniu [dla bezpieczeństwa czeka się kilka (z reguły 5) lat po przeszczepie] biorca może poprosić o dane dawcy i się z nim skontaktować.

11. Ile osób jest w polskim rejestrze dawców niespokrewnionych?

W polskich rejestrach zrzeszonych jest około 300 tys. osób. Dla porównania dwukrotnie liczniejsze Niemcy mają w bazie niemal 3 mln zarejestrowanych potencjalnych dawców.

12. Ile razy zostanę poproszony o oddanie szpiku?

Szanse, że ktoś po oddaniu szpiku kostnego będzie „pasował” do jeszcze jednej osoby są bardzo małe, jednakże może to mieć miejsce…Zdarzą się, że, ze względu na na sytuację biorcy, można zostać poproszonym o ponowną donację dla tego samego chorego niedługo po pierwszym przeszczepie. W każdym przypadku decyzja o oddaniu szpiku należy oczywiście do dawcy.

13. Czy po oddaniu szpiku osobie niespokrewnionej będę mógł pomóc choremu ze swojej rodziny, jeżeli zajdzie taka potrzeba?

Oczywiście. Oddanie szpiku osobie niespokrewnionej nie przeszkadza w późniejszym przeszczepie dla kogoś z rodziny.

14. Uczestniczyłam w jednej z wcześniejszych akcji i nie dostałam wiadomości o włączeniu do rejestru. Czy coś jest nie tak?

Nie. Potencjalny dawca jest powiadamiany tylko w przypadku zaistnienia okoliczności, które uniemożliwiają włączenie do rejestru [np. nieudane oznaczenie antygenów transplantacyjnych lub znalezienie w kwestionariuszu wcześniej przeoczonej informacji dyskwalifikującej].

15. Jestem w rejestrze od kilku lat. Czy muszę o czymś pamiętać?

Bardzo ważne jest uaktualnianie swoich danych osobowych w przypadku przeprowadzki lub zmiany numeru telefonu. Oszczędzi to kłopotów w czasie poszukiwania dawców, gdy ktoś będzie potrzebował akurat Twojego szpiku.

16. Czy jest jakaś inna możliwość, aby przyjść na badania oprócz 7 kwietnia?

W kujawsko-pomorskiem (skąd SZPIK CITY pochodzi) jedynym stałym ośrodkiem rekrutacji jest RCKiK w Bydgoszczy (ale trzeba się wcześniej umówić telefonicznie lub mailowo). Z powodu wielu maili z prośbami o podanie adresu najbliższego ośrodka rekrutacyjnego sporządziłem interaktywną mapę na podstawie tabeli z listą ośrodków na stronie krajowego rejestru Poltransplant. Możecie ją znaleźć tutaj.

17. Czy jest możliwość uzyskania jakiegoś zwolnienia na te kilka godzin, kiedy będą odbywały się badania?

Nie mamy możliwości wystawienia druku L4, ale możemy dać zaświadczenie udziału w akcji…jeśli ktoś pracuje, może zgłosić się około godziny 14-wtedy nie będzie kolejek i cała procedura potrwa najwyżej 20 minut…pracodawcy powinni się zgodzić…[o ile słyszeli o akcji]

18. Z tego co widzę, w czasie akcji koszty pokrywa Wasza fundacja? Jeśli ktoś chciałby zrobić potrzebne badania w ośrodku, ile by to wyniosło?

Dawca nic nie płaci w żadnym przypadku. Wszelkie koszty badań pokrywane są przez stały ośrodek badań. W przypadku badań jednorazowych oznaczenie antygenów HLA opłaca fundacja organizująca akcję i/lub sponsorzy.
Stałe ośrodki mają swoje fundusze, ale z reguły trochę się czeka…wysyłasz zgłoszenie, a jak nadejdzie Twoja kolej i ośrodek ma pieniądze, daje znać i oddajesz krew do badań… Zresztą niektóre fundacje też badają “na bieżąco” [czas oczekiwania jest różny, od miesiąca-dwóch, nawet do roku]. Spośród stałych ośrodków bezpłatne badania u siebie „od ręki” prowadzi laboratorium Medigen z Wa-wy.

Reasumując – w każdym przypadku wpis do rejestru potencjalnych dawców jest bezpłatny.

19. Czy alergik może zostać dawcą?

Tak. W przypadku alergii na środek do znieczulenia ogólnego szpik pobierany jest metoda leukoaferezy [patrz: Filmy]

20. Czy osoba z zaburzeniami pracy tarczycy (np. zespół Gilberta, zespół Hashimoto) może zostać dawcą?

Niestety, ze względu na związek tarczycy z układem odpornościowym, te (zresztą praktycznie niegroźne dla ochotnika) schorzenia dyskwalifikują dawcę. Priorytetem jest oczywiście dobro biorcy przeszczepu.


One response to “FAQ